Karot Nedir

Karot Nedir ?

Beton kalitesinin gerek denetlenmesi, gerekse değerlendirilmesi amacıyla değişik yöntemler kullanılmaktadır. 
 Genelde beton dökümü aşamasında küp veya silindir numuneler alınmaktadır. Ancak yapı ve yapı elemanları beton
 dayanımının, gerçeğe yakın anlamda tespiti, karot makinası ile alınan numunelerin değerlendirilmesi ile mümkün
 olabilmektedir.

Karot Makinası

Sertleşmiş betondan ıslak metodla silindir şeklinde keserek numune almaya yarayan bir makinadır.
Karot makinası;
a. Karot gövdesi,
b. Karot ucu,
c. Karot tablası, parçalarından oluşmaktadır.           

Karot Makinası Kullanımı

Karot makinasının kullanımı için koordinatör, 1 nci ve  2 nci yardımcılar ve pompacıdan oluşan bir ekip gereklidir.
 Koordinatör karot alma işini organize edecek olan kişidir. Yardımcılar karot alma işlemi sırasında koordinatörün 
direktifleri doğrultusunda hareket ederler. Pompacı koordinatörün komutlarına uyarak suyu pompalar.
Numune alınacak yerler belirlendikten sonra Ferroscan veya Profometre cihazlarından biri  ile donatı yerleri
 tespit edilir. Karot makinası ucu taşıyıcı elemanlar üzerinde oluşturulan artıkıl’dan 32 cm uzağa denk gelecek
 şekilde karot makinasının tablası çelik dübel ile betona sabitlenir. Karot makinasının tam ekseninde karot 
almasını sağlamak için düzeçle kontrol yapılır, bunun için karot tablası üzerindeki vidalar kullanılır.          
Elektrik ve su bağlantıları yapıldıktan sonra devir hızı ayarlanarak karot alma işlemine başlanılır. Kesme işlemi
 genellikle 6 veya 10’luk elmas uçlarla yapılır. Bu işlem sırasında makina elle veya pompa ile çalışan 10-15 lt’lik
 su tanklarından (pulvarizatör) temin edilen su ile soğutulur.
 

Karot Makinası Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Karot alırken taşıyıcı elemanlara fazla hasar vermeden (donatıyı kesmeden) karot numunesi alınmalıdır.
  •  Karot numunesi, taşıyıcı elemanların taşıma gücünü en az etkileyecek yerlerden alınmalıdır.
  •  Taşıyıcı elemanlara çok fazla zarar  vermektense karot numunesi alınmamalı, beton  basınç dayanımının tespiti 
    için başka yöntemler (Ultrasonik beton test cihazı,Schmidt çekici vb.) kullanılmalıdır.
  •  Alınacak karot numunesinin boyu tayin edilirken, numunenin başlıklanması için kesilerek düzeltileceği 
    unutulmamalıdır.
  •  Basınç deneyine tabi tutulacak numunenin boyu mümkün olduğunca çapın iki katına yakın olmalıdır. 
    Numune boyu en az çapa eşit olmalı, küçük olmamalıdır. (Bu aralık için düzeltme faktörleri uygulanacaktır.)
  •  Dübel tutmayan veya tutmakta zorlanan betonlardan numune alınmamalı, betonun bu durumu varsa sebepleri ile not 
    edilmelidir.
Uç kısımlarından kesilerek başlıklanmış karot numuneleri için boy/çap (L/D) değerleri bulunur. [1,2] aralığındaki 
L/D değerleri için K beton basınç dayanım düzeltme katsayıları hesaplanır. Laboratuarlarda bulunan karot basınç 
dayanım değerleri, elde edilen K değerleri ile çarpılarak düzeltilmiş beton basınç dayanım değerleri bulunur.
1,00 < L/D < 1,25 ise  K = 0,87 + 0,06 x (L/D – 1) / 0,25
                                   1,25 < L/D < 1,50 ise  K = 0,93 + 0,03 x (L/D – 1,25) / 0,25
                                   1,50 < L/D < 1,75 ise  K = 0,96 + 0,02 x (L/D – 1,50) / 0,25
                                   1,75 < L/D £ 2,00 ise  K = 0,98 + 0,02 x (L/D – 1,75) / 0,25
Çapı 9,5 cm ve boyu 16 cm olan karot numunesi için K beton basınç düzeltme katsayısı hesaplanması:
L / D = 16 / 9,5 = 1,68
1,5  < L / D = 1,68 < 1,75 ise
K = 0,96 + 0,02 x (1,68 – 1,50) / 0,25 = 0,9744
  1.  Numune alınacak elemanların seçiminde öncelik sırası şu şekilde olmalıdır :
  • Taşıyıcı elemanlarla aynı özelliklere sahip taşıyıcı olmayan elemanlar (parapet, bölme duvar, vb.
  • Perde
  • Kolon
  • Döşeme
  • Kiriş
  • Karot numunesi, taşıyıcı eleman yatay ekseninin orta noktasına yakın, donatısı uygun yerlerden alınmalıdır.Yani taşıyıcı elemanların moment sıfır noktası olan (döşeme üstünden; zemin kat için h/3, normal kat için h/2 değerine yakın noktalar) yerlerinden numune alınmalıdır. (h = kat yüksekliği)
  • Taşıyıcı eleman düğüm noktalarına yakın yerlerden numune alınmamalıdır.
  •  Zorunlu kalmadıkça kiriş ve döşemelerden karot numunesi alınmamalıdır.

Sonuç

Karot alınarak yapılan değerlendirme yöntemi tahribatlı bir yöntem olup, beton kalitesinin tespitinde ultrason
 cihazı ve Schmidt test çekici ile yapılacak değerlendirmeden sonra uygulanması önerilen metotlardan birisidir.
 Karot alırken dikkat edilecek hususlar ve prensipler diğer maddelerde açıklanmıştır. Betoniyer ağzından alınan
 küp veya silindir numunelerinin test sonuçlarının değerlendirilmesi ile yapının gerçek beton dayanımı hakkında
 yeterli bilgi edinilemez. Bu nedenle, karot alınarak yapılan değerlendirme en kesin yöntemdir.
Karot alma yöntemiyle elde edilecek sonuçlar, Schmidt okuması ve ultrason okumasıyla birlikte değerlendirilmelidir.
 Bu şekilde taşıyıcı elemanlardan gereğinden fazla karot numunesi alınmamış ve yapıya tahribat verilmemiş olur.
Bunun için bir bölgeden alınması gerekli karot miktarı %50 azaltılarak aynı bölgede okunan schmidt ve ultrason 
okumaları ile birlikte bir grafik oluşturularak diğer okumalar korelasyon yöntemiyle karot alınmış gibi 
değerlendirilebilir.
Hemen Arayın...